ورزش اقتصاد

فرهنگ

تاريخ

درباره ما ارتباط با ما آرشيو جستجو پيوند ها
پنجشنبه، 10 مهر 1393 15:56
تبلیغات













ظلم‌هایی در حق فریضه امر بمعروف و نهی از منکر

علي اللهياري

- خبر مجروح شدن یک طلبه در دفاع از ناموس مردم، علی‌رغم تلخی‌ای که در ابتدا به انسان منتقل می‌شود، حاوی ابعاد شیرینی هم هست. غیرت و مسئولیت‌پذیری یک طلبه، وجود مجاهدت‌هایی برای اصلاح جامعه که رسانه‌ها پوشش نمی‌دهند، وجود روحیه امر به معروف و نهی از منکر، حرمت و اهمیت شعائر الله در جامعه و مواردی از این نوع؛ من مطمئنم که روزانه هزاران مصداق از این روحیه‌ها در جامعه جاری است که خود باعث برکت یافتن حیات اجتماعی است.

- "امر به معروف و نهی از منکر" چرا آنچنان با اهمیت است که اقامه‌ی سایر احکام دینی در جامعه منوط به آن است؟ و چرا ترک این موجب عذاب الهی است؟ و چرا امام حسین (ع) برای احیای دین جدش و امر به معروف و نهی از منکر حماسه‌ی عظیم کربلا را آفرید که چشمه جوشان عشق و ایمان تا انتهای تاریخ گردید؟ مگر این دستور دینی واجد چه شرایطی است؟ ریشه‌ی اصلی چنین جایگاه ویژه، حیاتی و پر دامنه برای «امر به معروف و نهی از منکر» باز می‌گردد که خاصیت آنچه که دین از این حکم مد نظر دارد. این حکم در آنچه دین تصویر می‌کند حکمی «جامع و عمیق» است.

- جامعیت این دستور، در دو حوزه قابل بررسی است. نخست؛ ساز و  کار اصلی روابط اجتماعی در جامعه‌ی اسلامی امر به معروف و نهی از منکر است. یعنی محور تنظیم ارتباطات در جامعه بر این امر مبتنی است. امر به معروف و نهی از منکر به سه بخش می‌تواند تقسیم شود: مردم نسبت به حکومت، حکومت نسبت به مردم و مردم نسبت به مردم؛ چه رابطه‌ی اجتماعی می‌تواند از این سه بخش خارج واقع شود؟ هیچ! تمام روابط اجتماعی و انسانی درون این حکم جا می‌گیرد.

اما جامعیت به شکل دیگری نیز در این حکم ورود می‌یابد. و آن جامعیت در موضوعاتی است که باید مصداق این حکم برای فرد قرار گیرد. یک بخش مهمی از موضوعات در حوزه حفظ شعائر الهی قرار می‌گیرد مانند: حجاب، روزه خواری، گناه‌های علنی، اختلاط روابط زن و مرد و ...؛ بخشی بسیار مهم و حیاتی است.  اما تکیه "امر به معروف و نهی از منکر" تنها بر این بعد مهم نیست. سایر موضوعات مبتلا به جامعه را نیز در بر می‌گیرد. انواع فسادهای اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی؛ کم فروشی تاجران، رعایت نکردن حقوق همسایه، برخورد بد کارمندان دولت با مردم، سرگرم‌سازی‌های پوچ در صدا و سیما، غیبت، فتنه‌گری‌های سیاسی، دروغ‌های رسانه‌ای، انحرافات مسئولین نظام، احتکار، نزول خواری، سیستم ربوی بانک‌ها، رانت خواری، انتشار کتب ضاله، دروغ‌گویی، بی‌انصافی نسبت به نظام و هزاران مورد دیگر. همه این گونه موارد نیز از موارد بسیار مهمی هستند که باید موضوع جدی برای امر به معروف و نهی از منکر قرار گیرند.

- در کنار جامعیتی که همه‌ی شئون زندگی در جامعه را در بر می‌گیرد، حکم به شدت عمیق و دارای ظرافت‌هایی بسیار سنجیده است. حکم یک حکم سطحی، صلب و در قالبی ثابت نیست. بسترهای تاریخی- فرهنگی و شرایط جامعه را در نظر می‌گیرد، حتی به کوچکترین حالات در شرایط آمر به معروف و ناهی از منکر نیز دقت می‌کند. این ناشی از نگاه عمیقی است که اسلام به انسان و جامعه دارد. و به نظر نگارنده ظرافت‌های بسیار بسیار زیادی مدنظر دین هست که باید توسط فقهای معزز تنقیح و مرتب شود.

- با توجه به شرایط دنیای امروز، غیر از امکان فردی برای امر و نهی مردم و حکومت، ابزارهای متنوعی برای امر به معروف و نهی از منکر در حوزه‌های مختلف با موضوعات گوناگون ایجاد شده است. روحانیت معزز و ائمه جمعه، رسانه‌ها (صدا و سیما، مطبوعات، سایت‌ها)، مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی، نخبگان سیاسی-اجتماعی، تشکل‌های دانشجویی، تجمعات و تظاهرات‌های مردمی، حتی اگر بتوان به سختار مناسبی برای حزب‌ها به دور از فسادها رسید، همه اینها ابزارهایی هستند برای اقامه امر به معروف و نهی از منکر در جامعه هم نسبت به حکومت و هم نسبت به مردم.

- زمان طولانی از تصویب قانون اساسی جمهوری اسلامی گذشته است. در اصل 8 می‌خوانیم: «در جمهوری‏ اسلامی‏ ایران‏ دعوت‏ به‏ خیر، امر به‏ معروف‏ و نهی‏ از منکر وظیفه‏ ای‏ است‏ همگانی‏ و متقابل‏ بر عهده‏ مردم‏ نسبت‏ به‏ یکدیگر، دولت‏ نسبت‏ به‏ مردم‏ و مردم‏ نسبت‏ به‏ دولت‏. شرایط و حدود و کیفیت‏ آن‏ را قانون‏ معین‏ می‏ کند. "والمئمنون‏ و المئمنات‏ بعضهم‏ اولیا بعض‏ یامرون‏ بالمعروف‏ و ینهون‏ عن‏ المنکر".»

این اصل امر به معروف و نهی از منکر یکی از مهجورترین اصول قانون اساسی و در عین حال یکی از حیاتی‌ترین اصل‌ها برای ساخت جامعه‌ی دینی است. نهادهای مسئول (به خصوص ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر) می‌بایست بعد از گذشت این همه سال، نسبت به تدوین چنین قانونی متناسب با جامعیت و عمق این حکم مهم دینی، تلاش می‌کردند. و امروز باید نسبت به انجام نشدن این کار و حتی ندیدن تلاش جدی، پاسخگو بوده و از سوی رسانه‌ها و مردم مورد بازخواست قرار گیرند.

- اما این غفلت و کم کاری تنها جفایی نیست که در حق این فریضه‌ی بی‌بدیل روا داشته شده است. این‌که رسانه‌ها و دستگاه‌های فرهنگی و تبلیغی، این فریضه را فراموش کرده یا بدتر دست به ذبح آن و تقلیل آن به یک موضوع خاص گرفته و ابعاد فراوان و جامعیت آن و نیز اهمیت فوق‌العاده آن را پنهان کردند –تعمدا یا سهوا به علت روزمرگی‌ها-، بی‌شک مسئول بوده و باید به جد مورد مطالبه و اصلاح قرار گیرند. اول جایی که برای احیای این فرضیه باید درست شود، نگاه رسانه‌ها و دستگاه‌های فرهنگی به این فریضه‌ی دینی است. و بعد با کار مستمر آن را در جامعه جاری و ساری کرد.

- اما ظلم‌ها و جفاهایی که در حق امر به معروف و نهی از منکر صورت می‌گیرد، به همین‌ها محدود نمی‌شود. برخوردهای زشت و غیر قانونی با آمرین و ناهین صورت می‌گیرد، برخوردهای بد مسئولین به خصوص مسئولین دانشگاه‌ها با امر به معروف و نهی از منکر تشکل‌های دانشجویی و مواردی از این دست نیز ظلم بزرگی را بر احیای این حکم تحمیل می‌کنند. آنچنان که هزینه امر و نهی آنچنان بالا برود که هیچ کس جرات انجامش را نداشته باشد.

- یک نمونه‌ی مهم چنین برخوردهای زشت برخوردی است که با طلبه‌ی سیرجانی صورت گرفت. وي که زمانی در اعتراض به زمین‌خواری در سیرجان و پس از ناامیدی از دستگاه‌های مسئول آن ناحیه، دست به پیاده‌روی اعتراضی زد که حاصلش بازداشتی با بهانه‌های واهی بود که با ورود مستقیم رهبر عزیز انقلاب به آزادی ایشان انجامید.

این در حالی است که وي بعد از آن با تحصن در حرم حضرت عبدالعظیم، مطالبات خود را از مجاری رسمی نیز پیگیری کرد. که متاسفانه پس از حدود یک سال از تحصن، هیچ پاسخی از هیچ نهادی شنیده نشد.

این وظیفه‌ی دستگاه قضایی بود که همانطور که پرونده‌های زرد و سطح پایین را با فوریت پیگیری می‌کند این پرونده فساد اقتصادی کلان را نیز با جدیت پیگیری می‌کرد و حتی اگر ادعاهای طلبه سیرجانی اشتباه می‌بود، با او برخورد می‌شد. نه آنکه تمام مدت با سکوت کامل این ماجرا را نادیده بگیرد و مشغول مسائل بی‌اهمیت و حاشیه‌ای خود باشد.

متاسفانه جمعه 27 خرداد خبر رسید که او و همراهانش با ضرب و شتم بازداشت شده‌اند. این جای تاسف فراوانی دارد. چه کسانی به چه علتی و با چه مجوز قانونی دست به این کار زده‌اند؟

- اگر امیدی داریم که نسبت به احیای جامعه‌ی دینی، حرکت موثری صورت گیرد باید با عزمی جدی دست به مبارزه با ظلم‌هایی که در حق فریضه «امر به معروف و نهی از منکر» صورت می‌گیرد، بزنیم. مبارزه‌ای که هر نتیجه‌ی حتی کوچک باعث حرکت سریع‌تر به سمت جامعه اسلامی می‌شود.

کد خبر:93227 -

نظرات کاربران

نام:
ايميل:
نظر
کد امنيتی كد امنيتي تغيير تصوير
 
ارسال





يکشنبه، 29 خرداد 1390

6:49:26 PM

علي اللهياري